Mục lục
Caption bị chê “đọc là biết AI viết”
Bạn nhờ AI viết caption, gõ thêm “giọng vui vẻ, trẻ trung”. Lần này AI ra một giọng, lần sau ra giọng khác. Sếp đọc xong nhận xét: không giống brand mình, đọc là biết AI viết.
Lỗi không hẳn nằm ở AI. “Vui vẻ, trẻ trung” là mô tả của gần như mọi brand hướng tới người trẻ. Khi chính đội marketing chưa viết ra được brand mình nói chuyện thế nào, cả người lẫn AI đều chỉ có thể đoán.
Bài này giải thích tone of voice là gì, khác brand voice ra sao, cách mô tả giọng brand cho rõ, và cách rút tone of voice từ chính những caption đã được duyệt của bạn.
Tone of voice là gì?
Tone of voice (giọng điệu thương hiệu) là cách thương hiệu nói chuyện với khách hàng: chọn từ ngữ nào, xưng hô ra sao, câu dài hay ngắn, dùng emoji nhiều hay ít, đùa đến mức nào. Nếu logo và màu sắc là cách brand trông như thế nào, thì tone of voice là cách brand nghe như thế nào.
Cùng một thông tin “hàng đã về”, một brand viết “Thông báo: sản phẩm đã có hàng trở lại”, brand khác viết “Về rồi nè, ai hụt hôm trước vô hốt liền”. Cả hai đều đúng. Khác nhau ở chỗ mỗi câu chỉ hợp với một tính cách thương hiệu.
Tone of voice nhất quán giúp khách nhận ra brand ngay cả khi không thấy logo, và giúp cả team (agency, KOL, AI) viết ra nội dung giống nhau dù nhiều người cùng viết.
Brand voice và tone khác nhau thế nào?
Hai khái niệm này hay bị dùng lẫn, nhưng tách ra sẽ dễ làm hơn:
- Voice (giọng): tính cách cố định của brand. Ví dụ: gần gũi, thẳng thắn, hơi lém lỉnh. Voice gần như không đổi theo thời gian.
- Tone (sắc thái): cách voice đó điều chỉnh theo tình huống. Ra mắt sản phẩm thì hào hứng hơn, trả lời khiếu nại thì điềm đạm và nghiêm túc hơn.
Hãy nghĩ tới một người bạn thân: họ vẫn là họ, nhưng cách nói khi chúc mừng sinh nhật khác cách nói khi an ủi bạn. Brand cũng vậy. Một bộ tone of voice tốt ghi rõ cả voice cố định lẫn tone cho vài tình huống chính: bài bán hàng, bài ngày lễ, trả lời comment, xin lỗi khi có sự cố.
4 trục để mô tả tone of voice
Thay vì dùng tính từ chung chung, bạn có thể đặt brand lên 4 trục mà Nielsen Norman Group từng đề xuất cho giọng nội dung:
- Hài hước – Nghiêm túc
- Thân mật – Trang trọng
- Bất cần – Lễ phép
- Hào hứng – Điềm đạm
Với mỗi trục, chấm brand nằm ở đâu (ví dụ 75% về phía hài hước). Hai brand cùng “trẻ trung” có thể khác hẳn nhau khi đặt lên 4 trục này: một brand vui nhưng lễ phép, brand kia vui và hơi bất cần.
Mẹo: Sau khi chấm, viết thêm 1 câu “chúng tôi là… nhưng không…” cho mỗi trục. Ví dụ: “Vui, nhưng không đùa cợt về sức khỏe khách hàng.”
Ví dụ tone of voice: 1 thông điệp, 3 giọng
Cùng thông điệp “ra mắt vị mới”, đây là 3 cách viết theo 3 tone of voice khác nhau:
| Giọng brand | Caption |
|---|---|
| Chuyên gia, điềm đạm | Vị mới được phát triển sau 6 tháng thử nghiệm cùng 300 người dùng. Có mặt từ hôm nay. |
| Bạn thân, thân mật | Vị mới tới rồi nè! Ăn thử rồi kể mình nghe hợp gu không nha. |
| Hài hước, hơi bất cần | Cảnh báo: vị mới có thể gây nghiện nhẹ. Đã nhắc rồi đó 🫣 |
Không có giọng nào đúng hơn. Câu hỏi là giọng nào giống brand của bạn, và team có giữ được giọng đó qua 100 bài liên tiếp hay không.
Cách xây tone of voice thương hiệu từ 5 caption cũ
Nếu brand chưa có guideline giọng văn, đừng ngồi nghĩ tính từ từ đầu. Những caption đã được sếp duyệt chính là dữ liệu tốt nhất về giọng brand. Làm theo 3 bước:
- Gom 5 caption đã duyệt ở nhiều dịp khác nhau: bài bán hàng, bài ngày lễ, bài tương tác, một câu trả lời comment.
- Rút quy luật theo các mục: brand xưng gì và gọi khách là gì; câu dài hay ngắn, xuống dòng thế nào; emoji nhiều hay ít, loại nào; những từ hay dùng; những từ không bao giờ dùng; cách mở bài và cách kêu gọi hành động.
- Viết thành bảng giọng brand 1 trang, có ví dụ câu đúng và câu sai cho từng mục.
Bảng này dùng được cho người mới vào team, cho agency, và cho cả AI. Phần dễ nhất để giao cho AI chính là bước 2.
Skill AI: dạy AI giọng brand của bạn
Thay vì mỗi lần lại gõ “viết vui vẻ, trẻ trung”, hãy cho AI đọc caption thật của brand. Lưu đoạn hướng dẫn dưới đây (mình gọi là Skill), dán vào một đoạn chat mới, rồi dán 5 caption đã duyệt.
Skill: Brand Voice (chạy được trên ChatGPT và Claude bản free):
Bạn là copywriter của brand [TÊN BRAND].
PHẦN 1: Tôi sẽ dán 5 caption đã được duyệt. Hãy rút ra BẢNG GIỌNG BRAND:
– Brand xưng gì, gọi khách là gì
– Độ dài và cách xuống dòng
– Dùng emoji nhiều hay ít, loại nào
– 10 từ hay dùng, 5 từ không bao giờ dùng
– Cách mở bài và cách kêu gọi hành động
PHẦN 2: Khi tôi đưa brief, viết 3 caption theo 3 hướng khác nhau, đúng BẢNG GIỌNG BRAND. Dưới mỗi caption ghi 1 dòng: caption bám điểm nào trong bảng giọng.
Trả lời “Sẵn sàng” rồi chờ tôi dán 5 caption.
Dòng giải thích dưới mỗi caption giúp bạn kiểm tra nhanh AI có bám giọng thật không, thay vì chỉ cảm thấy “nghe cũng được”.
Mẹo: Lưu bảng giọng AI rút ra vào Google Docs. Lần sau dán thẳng bảng đó thay cho 5 caption, kết quả ổn định hơn. Muốn đi sâu hơn với từng bước prompt, xem 5 prompt giúp viết caption đúng tone thương hiệu.
Những lỗi hay gặp khi làm tone of voice
- Chỉ có tính từ, không có ví dụ. “Thân thiện, chuyên nghiệp” ai đọc cũng hiểu một kiểu. Luôn kèm câu mẫu đúng và sai.
- Đổi giọng theo người viết. Mỗi bạn trong team một kiểu, khách đọc fanpage như đọc 3 brand khác nhau. Bảng giọng chung giải quyết chuyện này.
- Copy giọng của brand khác. Giọng lém lỉnh hợp với brand này có thể phản tác dụng với brand cần sự tin cậy.
- Quên phần tone theo tình huống. Giọng vui vẻ dùng cho bài xin lỗi khi có sự cố sẽ làm khách khó chịu hơn.
Kết luận
Tone of voice là cách thương hiệu nói chuyện: voice giữ cố định, tone điều chỉnh theo tình huống. Để mô tả cho rõ, đặt brand lên 4 trục thay vì dùng tính từ chung, và luôn kèm ví dụ câu đúng, câu sai.
Nếu brand chưa có guideline giọng văn, bắt đầu từ 5 caption đã duyệt. Dán vào Skill Brand Voice ở trên, sửa lại bảng giọng AI rút ra cho đúng ý bạn, rồi dùng nó cho mọi bài viết sau.
Follow mình để biết thêm nhiều hơn về Marketing & AI tips nhé:
- Tiktok: @vutu.digital
- Facebook: vutudigital
- Website: vutudigital.com